7. Uitvoeringskosten

Op grond van de aanbeveling vanuit de Pensioenfederatie is onderstaande tabel opgenomen met een totale kostenratio. Dit betekent een totaalinzicht van alle kosten van het beheer van een pensioenfonds -exclusief transactiekosten- als percentage van het belegd vermogen. Dit geeft zicht op de impact van deze kosten op het opgebouwde (pensioen)vermogen. Het bestuur ziet dit kengetal als aanvullende en tevens belangrijkste graadmeter voor de beoordeling van de kosten van Oak Pensioenfonds.

De kosten van pensioenbeheer, na toerekening aan vermogensbeheer, bedragen voor 2024 10.786 (2023: 10.723). Omgerekend is dit 168 (2023: 168) per deelnemer en gepensioneerde (beide bedragen x € 1). De eenmalige kosten van pensioenbeheer bedragen voor 2024 1.310 (2023: 1.587). Exclusief de eenmalige kosten bedragen de kosten pensioenbeheer per deelnemer en gepensioneerde voor 2024 148 (2023: 143) (beide bedragen x € 1). De reguliere kosten in 2024 waren hoger dan in 2023, de eenmalige kosten waren in 2024 lager dan in 2023.

De pensioenkosten per deelnemer zijn berekend door de totale pensioenuitvoeringskosten te delen door het totaal aantal actieve deelnemers en pensioengerechtigden ultimo 2023, met inachtneming van de aanbevelingen van de Pensioenfederatie en AFM. De pensioenbeheerkosten bestaan uit kosten deelnemers en pensioengerechtigden, kosten werkgevers, kosten financieel beheer, bestuurskosten, heffingen van de toezichthouders, adviseurs, juridische kosten, communicatiekosten en overige kosten.

Allocatie kosten vermogensbeheer
Oak Pensioenfonds rekent een deel van de kosten toe aan de vermogensbeheerkosten. De volgende kosten worden toegerekend aan kosten vermogensbeheer (inclusief toegepaste verdeelsleutels):  

• 50% kosten DNB en AFM
• 35% kosten bestuur
• 30% kosten bestuursondersteuning  
• 20% Pensioen & Communicatie
• 50% Financiële opzet van totale kosten  
• 35% Risicobeheer van totale kosten
• 100% kosten beleggingsadministratie
• 100% kosten adviseurs vermogensbeheer

Bestuursoordeel kosten pensioenbeheer
In 2020 is het bestuur gestart met het uitvoeren van een kostenbenchmarkonderzoek door LCP dat voor de komende jaren wordt herhaald. Op deze manier monitort het bestuur jaarlijks de kostenontwikkeling ook in relatie tot de markt. Uitgangspunt voor het bestuur is dat kosten transparant en herleidbaar zijn. Van belang hierbij zijn de twee speerpunten uit het meerjarenbeleidsplan 2022-2025:

• Een beheerste, natuurlijke groei om in een concurrerende omgeving een goede pensioenregeling te bieden;  
• Een robuust systeem van financiering en uitvoering.

Daarnaast is kostenefficiëntie ook als kernwaarde opgenomen in het meerjarenbeleidsplan.

De uitvoeringskosten zijn in 2024 ten opzichte van 2023 in absolute zin gestegen met 63 (na allocatie naar vermogensbeheer). Deze lichte stijging is veroorzaakt door een combinatie van hogere kosten administratie, bestuurskosten en lagere kosten voor projecten.

De kosten per deelnemer (exclusief gewezen deelnemers) bedragen in 2024 168 (x € 1). Dit is gelijk aan 2023. Uit het BELL (voorheen: LCP) benchmarkonderzoek 2024 blijkt dat de kosten per deelnemer binnen de peergroep van 35 pensioenfondsen met eind 2023 tussen 20.000 en 100.000 deelnemers (Oak Pensioen: 63.866 deelnemers) in de periode 2021-2023 gemiddeld 191 (x € 1) bedroegen. Het gemiddelde van de pensioenbeheerkosten in de periode 2021-2023 bij Oak Pensioen was 158 (x € 1) en lag daarmee onder het gemiddelde uit de peergroup. Daarnaast blijkt uit de detailanalyse van het benchmarkonderzoek 2024 dat de administratiekosten per deelnemer lager zijn dan de mediaan van de peergroup en de overige kostensoorten hoger dan de mediaan van de peergroup. Het bestuur bespreekt jaarlijks deze analyses vanuit BELL in relatie tot de beoogde strategie en kostenambitie.

Het bestuur is van mening dat de totale kosten pensioenbeheer passen bij de karakteristieken van het fonds gezien het serviceniveau, de communicatiestrategie en het aantal uit te voeren pensioenregelingen. Het bestuur realiseert zich dat de aanvullende (project)kosten in 2024 een gevolg zijn van bewuste en noodzakelijke keuzes vanuit de toekomststrategie van het fonds en dat een deel van de projecten en daarmee de projectkosten - zoals voor het Wtp-project -, nog doorloopt in 2025. De projectkosten voor het Wtp-project geldt als voorbeeld waarbij het bestuur beleidskeuzes maakt op basis van de strategie zoals beschreven in het meerjarenbeleidsplan. Vervolgens beoordeelt het bestuur het effect op de kosten per deelnemer evenals de mate van risicobeheersing. In zijn algemeenheid beoordeelt het bestuur vooraf ieder project vanuit de driehoek: kwaliteit – kosten – risico’s.

Het bestuur is in 2022 gestart met een extra periodiek overleg Cost Control en werkt met een taakstellend jaarbudget. Daarnaast is het bestuur zich bewust van de extra complexiteit in de pensioenregeling als gevolg van een aantal afwijkende parameters voor de sector Houthandel en is het bestuur in overleg met sociale partners om ernaar te streven dat de regeling vanuit de sector Houthandel op termijn toegroeit naar de pensioenregeling van de sector Meubel.

Transactiekosten
De transactiekosten zijn de kosten die gemaakt worden om de effectentransactie tot stand te brengen en uit te voeren. Deze kosten zijn deels op basis van een schatting tot stand gekomen, omdat er bij beursgenoteerde beleggingen niet separaat kosten in rekening worden gebracht. De kosten worden bepaald op basis van het verschil tussen de bied- en laatkoers.

De aannames die verder zijn gemaakt bij het berekenen van de transactiekosten zijn gebaseerd op de in 2016 vernieuwde aanbevelingen ten aanzien van het transparant maken van de kosten van vermogensbeheer van de Pensioenfederatie. Onderstaand de belangrijkste gehanteerde veronderstellingen:

• Directe beleggingstitels: per aan- en verkoop een spread (kostenopslag) vermenigvuldigd met de transactiewaarde. Hierbij wordt zoveel als mogelijk gebruik gemaakt van de gerealiseerde spreads.
• Transactiekosten voor beleggingsfondsen zijn de daadwerkelijk afgerekende aan- en verkoopkosten (in- en uittreedvergoedingen) van de beleggingsfondsen.

Transactiekosten zijn derhalve onderdeel van de aan- en verkooptransacties van de beleggingen zoals deze zijn gemaakt bij het herbalanceren en bij het wisselen van beleggingsfonds of vermogensbeheerder. De totale transactiekosten bedragen over 2024 7.589 (2023: 12.316).

Aansluiting met de jaarrekening
De Aanbevelingen uitvoeringskosten van de Pensioenfederatie maken expliciet onderscheid tussen de vermogensbeheerkosten en transactiekosten. In de jaarrekening maken de transactiekosten van 7.589 onderdeel uit van de indirecte beleggingsopbrengsten. Voorts is een deel van de pensioenuitvoeringskosten toegerekend aan kosten vermogensbeheer. Voor een verdere toelichting hierop wordt verwezen naar de toelichting ‘Kosten uitvoering pensioenbeheer’.

Bestuursoordeel vermogensbeheerkosten
De totale vermogensbeheerkosten zijn met 4.222 gedaald. Als percentage van het beheerd vermogen zijn de vermogensbeheerkosten gedaald naar 246 basispunten. Het vermogen is in 2024 gestegen van 4.970 naar  5.437 (beide bedragen * € 1000.000). De transactiekosten in de beleggingscategorie vastgoed liggen lager dan in 2023. Het aantal aangekochte fondsparticipaties in het M&G niet beursgenoteerd vastgoedfonds is kleiner dan in 2023 hetgeen leidt tot lagere transactie kosten.

Uit het BELL benchmarkonderzoek 2024 blijkt dat de mediaan van de vermogensbeheerskosten van de peergroep (49 pensioenfondsen met een pensioenvermogen eind 2023 tussen € 2 en € 16 miljard) in 2023 uitkwam op 0,49% (0,39% beheervergoeding en 0,10% transactiekosten) van het gemiddeld belegd vermogen en daarmee iets lager ligt dan de kosten van het fonds 0,51% (0,25% beheervergoeding en 0,26% transactiekosten). In 2023 was sprake van hoge transactiekosten in verband met aanpassingen in de beleggingscategorie vastgoed. Vanuit de strategische heroriëntatie in 2018 heeft het bestuur bewust gekozen voor een relatief eenvoudige en grotendeels passief beheerde portefeuille. Een laag kostenniveau leidt op de lange termijn tot een positief resultaat op het rendement. Het bestuur beoordeelt de kosten van vermogensbeheer als passend bij de beleggingsportefeuille, het gekozen beleggingsbeleid en de nieuwe vermogensbeheerstructuur.